សំណង់អត់ច្បាប់រះឡើងនៅស្រុកស្អាង! ការសុំអនុញ្ញាតមិនទាន់ច្បាស់ តែការសាងសង់វិញរត់លឿនជាងច្បាប់ ឬយ៉ាងណា?

(កណ្ដាល)៖ ខណៈអាជ្ញាធរនិយាយពីការគ្រប់គ្រងសំណង់ និងការអនុវត្តច្បាប់ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព ប៉ុន្តែជាក់ស្តែង សំណង់មួយកន្លែងនៅស្រុកស្អាង កំពុងក្លាយជាបញ្ហាចម្រូងចម្រាសថ្មី បន្ទាប់ពីមានការសាងសង់យ៉ាងសកម្ម ទោះបីស្ថានភាពផ្លូវច្បាប់មិនទាន់ច្បាស់លាស់ក៏ដោយ។សំណង់នេះ ស្ថិតនៅចំណុចហួសផ្លូវចូលវត្តស្អាងភ្នំ ភូមិតានូ ឃុំស្អាងភ្នំ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល ដែលត្រូវបានប្រទះឃើញថា ក្រុមជាងកំពុងសម្រុកសាងសង់យ៉ាងមមាញឹក ដោយមិនមានការបង្ហាញឯកសារអនុញ្ញាតជាក់លាក់ជាសាធារណៈ។

តាមប្រភពពីលោក ចាប ពលវឌ្ឍន៍ ប្រធានការិយាល័យរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម សំណង់ និងភូមិបាលស្រុកស្អាង បានប្រាប់អង្គភាពសារព័ត៌មាន The Mirror News នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ថា ករណីសំណង់ខាងលើ ត្រូវបានដាក់ស្នើសុំទៅក្រសួងរួចហើយ ហើយក៏ធ្លាប់មានក្រុមការងារក្រសួងចុះមកត្រួតពិនិត្យផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកមិនបានបញ្ជាក់ថា សំណង់នេះ ទទួលបានលិខិតអនុញ្ញាតជាផ្លូវការរួចហើយឬនៅនោះទេ។

ជាមួយគ្នានេះ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានផ្ទាល់ ក៏ហាក់មិនមានព័ត៌មានច្បាស់លាស់ដូចគ្នា។ លោកមេឃុំស្អាងភ្នំ បានបញ្ជាក់ថា សំណង់នេះពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមហ៊ុនចិន ដែលបានដាក់សំណើទៅក្រសួង ប៉ុន្តែចំពោះស្ថានភាពច្បាប់ថាតើបានអនុញ្ញាតរួចហើយឬនៅ លោកក៏មិនទាន់អាចបញ្ជាក់បានដែរ។

ក្នុងពេលដែលព័ត៌មាននៅតែ “មិនច្បាស់” ការសាងសង់វិញកំពុង “ច្បាស់លាស់” និងដំណើរការយ៉ាងលឿន នេះជាចំណុចដែលបង្កើតសំណួរធំមួយសម្រាប់សាធារណជន៖ តើមានការត្រួតពិនិត្យត្រឹមត្រូវមែនទេ ឬក៏ច្បាប់កំពុងតែដើរតាមក្រោយសំណង់?

ពាក់ព័ន្ធករណីនេះ អង្គភាពមិនអាចសុំការបំភ្លឺពីលោក ជឺ គឹមហៃ ចៅហ្វាយស្រុកស្អាងបានទេ ខណៈលោកបានឆ្លើយតបថា កំពុងរវល់ថ្លែងសុន្ទរកថាក្នុងពិធីមួយ។

ជាក់ស្តែង បញ្ហាសំណង់អត់ច្បាប់ មិនមែនជារឿងថ្មីទេ ប៉ុន្តែការអនុវត្តច្បាប់មិនស្មើគ្នា និងការខ្វះភាពច្បាស់លាស់ក្នុងការផ្តល់ព័ត៌មាន បន្តធ្វើឲ្យជំនឿសាធារណៈចំពោះអាជ្ញាធរត្រូវបានចោទសួរ។

ទាក់ទិនករណីសំណង់ខាងលើនេះ លោក សុក សុវណ្ណារិទ្ធ ប្រធានការិយាល័យសំណង់និងភូមិសាស្ត្រនៃមន្ទីររៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ខេត្តកណ្ដាលបានឱ្យអ្នកសារព័ត៌មានដឹងថា បើចង់បានឯកសារពាក់ព័ន្ធច្បាប់អនុញ្ញាត សុំទៅដាក់ពាក្យស្នើសុំនៅមន្ទីររៀបចំដែនដីខេត្ត។ លោកក៏ធ្លាប់ប្រាប់ឱ្យអ្នកសារព័ត៌មាន ឌឹមីរ័រ ដឹងដែរថា កុំស៊ីជម្រៅរឿងសំណង់ គេចេះធ្វើការហើយ។

មតិមហាជនបានលើកឡើងថា ក្នុងបរិបទករណីសំណង់កំពុងមានភាពមិនច្បាស់លាស់ផ្លូវច្បាប់នៅស្រុកស្អាង ការលើកឡើងរបស់លោក សុក សុវណ្ណារិទ្ធ ប្រធានការិយាល័យសំណង់ និងភូមិសាស្ត្រនៃមន្ទីររៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ខេត្តកណ្ដាល បានក្លាយជាចំណុចគួរឲ្យពិចារណា។

ការណែនាំឲ្យអ្នកសារព័ត៌មាន “ទៅដាក់ពាក្យស្នើសុំឯកសារ” គឺជានីតិវិធីផ្លូវការដែលអាចយល់បាន ប៉ុន្តែក្នុងស្ថានភាពដែលសង្គមកំពុងមានចម្ងល់ខ្ពស់លើសំណង់មួយដែលកំពុងសាងសង់យ៉ាងសកម្ម ការឆ្លើយតបបែបនេះហាក់មិនគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការបំភ្លឺសាធារណៈឡើយ។ ព្រោះក្នុងសង្គមព័ត៌មានសម័យថ្មី ភាពបើកចំហ និងការផ្តល់ព័ត៌មានឆាប់រហ័ស គឺជាគន្លឹះសំខាន់ក្នុងការកសាងជំនឿ។ អ្វីដែលធ្វើឲ្យមានការព្រួយបារម្ភបន្ថែម គឺការលើកឡើងថា “កុំស៊ីជម្រៅរឿងសំណង់ គេចេះធ្វើការហើយ”។ ប្រសិនបើពាក្យនេះ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងបរិបទពិត វាអាចត្រូវបានបកស្រាយថា ជាការបដិសេធមិនចង់ឲ្យមានការត្រួតពិនិត្យ ឬសំណួរពីសាធារណៈ និងជាអ្វីដែលផ្ទុយពីគោលការណ៍តម្លាភាព និងគណនេយ្យភាព។

ក្នុងវិស័យសំណង់ ដែលពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់នឹងសុវត្ថិភាពសាធារណៈ និងសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ អាជ្ញាធរមិនត្រឹមតែ “ធ្វើការតាមនីតិវិធី” ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវ “បង្ហាញឲ្យឃើញថាកំពុងធ្វើការត្រឹមត្រូវ” ផងដែរ។ ការប្រាប់ឲ្យអ្នកសារព័ត៌មានមិនឱ្យសួរជ្រៅ អាចនឹងបង្កើតអារម្មណ៍ថា មានអ្វីមួយត្រូវបានលាក់បាំង ទោះបីជាការពិតអាចមិនមែនជាយ៉ាងនោះក៏ដោយ។

ករណីនេះអាចក្លាយជាឱកាសសម្រាប់អាជ្ញាធរដើម្បីបង្ហាញពីស្តង់ដារថ្មីនៃការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយសាធារណៈ ដោយ៖ *បង្ហាញឯកសារអនុញ្ញាត ឬស្ថានភាពនៃការស្នើសុំឲ្យបានច្បាស់*បញ្ជាក់ថាសំណង់កំពុងស្ថិតក្រោមដំណាក់កាលណា ឬបើមិនទាន់អនុញ្ញាត តើមានវិធានការអ្វីត្រូវអនុវត្ត?

ការបើកចំហព័ត៌មានមិនមែនជាការបាត់បង់អំណាចទេ ប៉ុន្តែជាវិធីបង្កើនភាពជឿជាក់។ ផ្ទុយទៅវិញ ការបិទព័ត៌មាន ឬការបង្ហាញអាកប្បកិរិយាដូចជាចង់ជៀសវាងសំណួរ អាចនឹងបំផ្លាញទំនុកចិត្តដែលត្រូវការយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការគ្រប់គ្រងវិស័យនេះ។ ម្យ៉ាងទៀត នៅពេលសំណង់កំពុងដំណើរការ តើការត្រួតពិនិត្យ និងការបំភ្លឺកំពុងដើរតាមទាន់ឬនៅ? ឬក៏សង្គមត្រូវតែរង់ចាំឲ្យអ្វីៗ “ចប់សព្វគ្រប់” មុននឹងបានដឹងការពិត?

ប្រភពពីអ្នកចេះផ្នែកសំណង់បានលើកឡើងថា ប្រសិនបើសំណង់ណាមួយមិនទាន់មានច្បាប់អនុញ្ញាតច្បាស់លាស់ គួរត្រូវបានផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីធានាការគោរពនីតិវិធី និងការអនុវត្តច្បាប់ឲ្យមានស្មើភាព។ បើមិនដូច្នោះទេ បញ្ហានេះអាចនឹងក្លាយជាគំរូអវិជ្ជមានមួយ ដែលបង្ហាញថា ការសាងសង់អាចរត់មុខច្បាប់ ខណៈច្បាប់វិញត្រូវរត់តាមក្រោយ អ្វីដែលសង្គមមិនចង់ឃើញកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់។

គួររំលឹកថា កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ម្សិលមិញនេះ ឯកឧត្តម ហាក់ សុខមករា អភិបាលរងខេត្តកណ្ដាលបានដឹកនាំកម្លាំងចុះពិនិត្យជាក់ស្តែង និងអនុវត្តវិធានការផ្អាកភ្លាមៗលើសំណង់មួយកន្លែង ដែលសាងសង់ដោយគ្មានលិខិតអនុញ្ញាត នៅចំណុចផ្លូវចូលវត្តស្អាងភ្នំ ស្ថិតក្នុងឃុំព្រែកគយ ស្រុកស្អាង។ តាមការបញ្ជាក់ពីមន្ត្រីជំនាញ សំណង់ខាងលើជាកម្មសិទ្ធិរបស់បុគ្គលឈ្មោះ ស៊ុន លី និង ដុត សារ៉ន សាងសង់ពីថ្ម កម្ពស់២ជាន់ មានទំហំសរុបប្រមាណ ៣០៦ម៉ែត្រការ៉េ ទទឹង ៨,៤ម៉ែត្រ បណ្តោយ ១៨ម៉ែត្រ ខណៈដែលការសាងសង់កំពុងដំណើរការយ៉ាងសកម្ម។ ឯកឧត្តមបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ការសាងសង់ដោយគ្មានច្បាប់អនុញ្ញាត គឺជាការរំលោភច្បាប់សំណង់ ហើយអាចបង្កហានិភ័យដល់សុវត្ថិភាពអ្នករស់នៅ ក៏ដូចជាប៉ះពាល់ដល់សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈផងដែរ។ ឯកឧត្ដមក៏បានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ម្ចាស់សំណង់ និងអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ទាំងអស់ សូមអនុវត្តតាមនីតិវិធីច្បាប់ ដោយសុំលិខិតអនុញ្ញាតសាងសង់ជាមុន មុននឹងដំណើរការសាងសង់ ដើម្បីជៀសវាងការខាតបង់ពេលវេលា និងថវិកា ខណៈអាជ្ញាធរនឹងបន្តតាមដាន និងអនុវត្តច្បាប់យ៉ាងតឹងរ៉ឹង ចំពោះសំណង់ដែលល្មើស៕